Onderwijs en opvoeding

Kinderen zonder verblijfsvergunning

Kinderen zonder verblijfsvergunning mogen volgens het Kinderrechtenverdrag niet anders behandeld worden dan kinderen mét verblijfsvergunning. Dat betekent dat zij recht hebben op onderwijs, jeugdzorg, en op onderdak. Hieronder staat het recht op onderwijs en opvoeding.

Voor abonnees:

- literatuur kinderen zonder verblijfsvergunning

Mogen kinderen zonder verblijfsvergunning naar school?

Ja. Voor kinderen zonder verblijfsvergunning geldt, net zoals Nederlandse kinderen, van hun 5de jaar hun 18de jaar de leerplicht. Daarna kunnen zij zich niet meer inschrijven voor een vervolg-opleiding. Maar als ze zich vóór het 18e jaar hebben ingeschreven voor een opleiding, mag deze opleiding afgemaakt worden, ook als de jongere ouder is dan 18. Jongeren die nog in een procedure zijn voor een verblijfsvergunning mogen als ze 18 zijn wel beginnen met een studie.

Speciale problemen voor ongedocumenteerde leerlingen zijn:

Alternatief voor het BSN-nummer

Voor de registratie in de school is een BSN-nummer nodig. Kinderen die niet legaal in Nederland zijn geweest, hebben geen BSN-nummer. De school kan daarom voor deze leerlingen een speciaal onderwijsnummer aanvragen bij de DUO – IBgroep. Het onderwijsnummer is belangrijk omdat de leerling dan meetelt bij de leerlingtelling van de school, en de school daarmee ook vergoeding krijgt voor de leerling. Het onderwijsnummer mag niet gebruikt worden om de leerling op te sporen.

Voor abonnees:

- GBA-registratie niet nodig

Betalen van schoolgeld

Het onderwijs van de school is gratis. De school kan wel schoolgeld vragen voor extra kosten, zoals bijvoorbeeld een kerstdiner of een schoolreisje. Bij problemen met de betaling van het schoolgeld is het soms mogelijk om te overleggen met de school. In sommige steden geeft Stichting Leergeld hulp bij het betalen van het schoolgeld.

Schoolreisjes in het buitenland

Leerlingen zonder verblijfsvergunning hebben geen reisdocument en kunnen dus moeilijk mee met schoolreisjes in het buitenland. In uitzonderlijke gevallen, als een leerling in een toelatingsprocedure zit, is het mogelijk van de IND een terugkeervisum te krijgen. Daarmee kan de leerling Nederland uitreizen en weer terugkomen. Het is niet makkelijk om zo'n terugkeervisum te verkrijgen.

Stages voor leerlingen zonder verblijfsvergunning

Stages die een onderdeel van het onderwijs vormen, zijn toegankelijk voor ongedocumenteerde leerlingen. Stages die als 'werk' gezien worden zijn officieel verboden voor ongedocumenteerde leerlingen. Uitzondering vormen kinderen in een asielprocedure, en kinderen die vóór hun 18de zijn begonnen aan het MBO (de entreeopleiding of BOL), het praktijkonderwijs, een leer-werktraject, of het uitstroomprofiel arbeidsmarkt en vervolgonderwijs van het voortgezet speciaal onderwijs. Voorwaarde is dat de stage essentieel is voor het diploma en geen stagevergoeding betaald wordt. Voor andere leerlingen zonder verblijfsvergunning zal de school meestal zoeken naar een alternatief.

Zie ook Masterscriptie Het verbod op stages voor illegale jongeren, mei 2013

Voor abonnees:

- stages ongedocumenteerde leerlingen
aantallen

Kosten van hoger onderwijs

Het lesgeld voor het Hoger Onderwijs kan soms kwijtgescholden worden. Dat geldt voor studenten tussen de 18 en 30 jaar die nog rechtmatig in Nederland zijn, dus bijvoorbeeld in een toelatingsprocedure voor een vergunning en die een MBO-opleiding volgen. Het formulier voor buiteninvorderingstelling kan worden gedownload van de site van de DUO-IBgroep.

De Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF kan in sommige gevallen begeleiding en financiële steun bieden voor studenten die eerder in Nederland asiel hebben gevraagd. De student moet wel ingeschreven kunnen worden aan een onderwijsinstelling. De voorwaarden voor steun en een aanmeldingsformulier staan op www.uaf.nl.

Voor abonnees:

- studiekosten ongedocumenteerde studenten

Hebben ongedocumenteerde kinderen recht op jeugdzorg?

De wet op de jeugdzorg, gepubliceerd op 1 maart 2014, sluit kinderen zonder verblijfsvergunning formeel uit. In het uitvoeringsbesluit worden nadere regels vastgelegd, waarmee gegarandeerd is dat ongedocumenteerde kinderen tóch toegang tot jeugdzorg hebben.

Voor abonnees:

- wet op de Jeugdzorg


Onderwijs voor volwassenen

Nederlandse les

Er zijn veel mogelijkheden voor Nederlandse les. De Inburgeringscursussen van het ROC zijn niet toegankelijk voor mensen zonder verblijfsvergunning. Maar de taalcursussen van de volksuniversiteit wel, en ook de taalcursussen die in buurthuizen gegeven worden. Ook organisaties die hulp geven aan mensen zonder verblijfsvergunnig hebben vaak eigen taalcursussen.

Beroepsopleidingen

Beroepsopleidingen zijn in principe niet toegankelijk voor volwassen ongedocumenteerden. Uitzonderingen zijn bijzondere cursussen die speciaal aangeboden worden voor mensen die zich op terugkeer voorbereiden. Dergelijk aanbod wordt bijvoorbeeld  verzorgd door Wereldwijd Eckelrade, IETA Ter Apel, en ASKV Amsterdam.

Voor abonnees

- literatuur onderwijs volwassenen
- beleid onderwijs volwassenen